महाराष्ट्र राज्याच्या विधिमंडळात सध्या सुरू असलेल्या अर्थसंकल्पीय अधिवेशनादरम्यान एक अत्यंत धक्कादायक आणि चिंताजनक बाब समोर आली आहे. राज्याच्या शेती क्षेत्रातील भीषण वास्तव मांडताना काँग्रेसचे नेते विजय वडेट्टीवार यांनी सभागृहात एक मोठा आरोप केला आहे. त्यांच्या या दाव्यानुसार, विदर्भ आणि मराठवाडा या भागातील तब्बल १९ शेतकऱ्यांवर खाजगी सावकारांकडून घेतलेले कर्ज फेडण्यासाठी चक्क स्वतःची किडनी विकण्याची भयंकर वेळ ओढवली आहे. या खळबळजनक विधानामुळे संपूर्ण सभागृहात आणि राजकीय वर्तुळात एकच खळबळ उडाली आहे.
शेतकऱ्यांच्या या दयनीय आणि विदारक परिस्थितीवर सविस्तर चर्चा घडवून आणण्यासाठी वडेट्टीवार यांनी विधानसभेत स्थगन प्रस्ताव दाखल केला. यावेळी बोलताना त्यांनी असे स्पष्ट केले की, राज्यातील बळीराजाची अवस्था सध्या इतकी हलाखीची झाली आहे की, आता त्यांना स्वतःचे कुटुंब आणि जगणे वाचवण्यासाठी थेट स्वतःच्या शरीरातील अवयव विकण्यासारखे टोकाचे पाऊल उचलावे लागत आहे.
या भयानक परिस्थितीचे गांभीर्य पटवून देण्यासाठी त्यांनी चंद्रपूर जिल्ह्यातील एका अत्यंत धक्कादायक प्रकरणाचा दाखला दिला. त्यांनी सभागृहात माहिती दिली की, चंद्रपूरमधील एका शेतकऱ्याने सुरुवातीला खाजगी सावकाराकडून केवळ १ लाख रुपयांचे कर्ज घेतले होते. मात्र, सावकारी पाशात अडकल्यामुळे आणि चक्रवाढ व्याजामुळे या कर्जाचा आकडा वाढत जाऊन तब्बल ७४ लाख रुपयांपर्यंत पोहोचला. सावकारांनी लावलेल्या या जाचाला आणि सततच्या तगाद्याला कंटाळून त्या हतबल शेतकऱ्याला नाईलाजाने कंबोडिया या देशात जाऊन आपली किडनी अवघ्या ८ लाख रुपयांना विकावी लागली, असा खळबळजनक आरोप त्यांनी केला.
राज्याच्या गृह विभागाने दिलेल्या एका लेखी उत्तराचा संदर्भ देत वडेट्टीवार यांनी हा १९ शेतकऱ्यांच्या किडनी विक्रीचा आकडा सभागृहासमोर मांडला. या संपूर्ण प्रकरणामागे एक मोठे आणि संघटित रॅकेट काम करत असल्याचा दाट संशय त्यांनी व्यक्त केला. विदर्भ आणि मराठवाड्यासारख्या भागात काही एजंट आणि वैद्यकीय क्षेत्रातील डॉक्टरांच्या संगनमताने हा मानवी अवयवांचा बेकायदेशीर व्यापार राजरोसपणे सुरू असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. या गंभीर प्रकरणाची संपूर्ण राज्यभरात सखोल चौकशी व्हावी, अशी मागणी त्यांनी लावून धरली. तसेच, शेतकऱ्यांची पिळवणूक करणाऱ्या या अमानुष सावकारांवर ‘मकोका’ (MCOCA) कायद्याअंतर्गत कठोर कारवाई करण्यात यावी, अशी आग्रही मागणीही त्यांनी केली. याव्यतिरिक्त, अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना शासनाकडून कोणताही भरीव आर्थिक दिलासा मिळत नसल्याचे सांगत त्यांनी राज्य सरकार शेतकरीविरोधी असल्याचा घणाघात केला.
विजय वडेट्टीवार यांनी केलेल्या या गंभीर आरोपांची दखल घेत राज्य सरकारच्या वतीने यावर स्पष्टीकरण देण्यात आले. सरकारने सभागृहात माहिती दिली की, आतापर्यंत समोर आलेल्या माहितीनुसार किडनी विकणाऱ्या व्यक्तींची एकूण संख्या १९ नसून ९ इतकी आहे. तसेच या ९ जणांपैकी केवळ एकच व्यक्ती शेतकरी असल्याचे तपासात निष्पन्न झाले आहे. मानवी अवयवांच्या या बेकायदेशीर व्यापारात जे कोणी सामील असतील, त्यांच्यावर प्रशासनाकडून अत्यंत कडक कारवाई केली जाईल, अशी ग्वाही सरकारने यावेळी दिली. विशेष म्हणजे, या संपूर्ण बेकायदेशीर रॅकेटमध्ये एका पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित असलेल्या डॉक्टराचाही सहभाग असल्याची धक्कादायक माहिती देण्यात आली आहे. दरम्यान, चंद्रपूरच्या ज्या प्रकरणाचा उल्लेख करण्यात आला, त्या प्रकरणात पोलिसांनी तत्परतेने कारवाई करत काही आरोपी सावकारांना अटक केली असून या संपूर्ण प्रकरणाचा पुढील पोलीस तपास सध्या वेगाने सुरू आहे.
